O konuÅŸan Barzani deÄŸil
22 Ekim 2008
O konuÅŸan Barzani deÄŸil!
Barzani’ye sert uyarı: Ayak uyduramayan gider!
Kuzey Irak bölgesel yönetimi başkanı Mesut Barzani artık eski Barzani değil. Daha önce Türkiye’ye karşı sert sözler söyleyen, kimi zaman ses tonunu yükselten bölgesel yönetim başkanı artık farklı bir role soyunuyor. Çünkü ‘ağabey’ bunu istiyor. iyibilgi özel
2000’li yılların başında Suriye ve Yunanistan ile ilişkilerini geliştiren Türkiye dış düşman tehditlerinde önemli bir güncellemeye gidiyor. 6 Eylül’de Erivan’da yapılan Türkiye-Ermenistan maçına katılan Abdullah Gül, Ankara’nın kuzey komşusuyla da ilişkilerini rasyonel bir düzleme oturtacağı işaretini verdi. Ancak bir türlü dinmeyen terör saldırıları, Kuzey Irak’ta ABD’nin Irak’a müdahalesinden sonra oluşan bölgesel yönetim ve sözkonusu yönetimin Kerkük’e yönelik talepleri uzun bir süre Türkiye’nin tepkisini çekmeye devam etti.
Özellikle son iki yıldır terör örgütünün Kuzey Irak’ı kendisine üs seçerek gerçekleştirdiği saldırılar ve Kürt yöneticilerden gelen ‘Türkiye’ye kedi bile teslim etmeyiz’ şeklindeki açıklamalar, Türk şirketlerinin Kuzey Irak’ta devasa yatırımlar yapmasını engellemese de Ankara’nın bölgeye soğuk bakmasını beraberinde getirdi. Öyle ki Barzani ile ilgili tartışmalar iç siyasette de malzeme olarak kullanıldı. Geçtiğimiz hafta MHP lideri Bahçeli’nin yaptığı ‘Erdoğan ancak Barzani ile anlaşabiliyor’ şeklindeki açıklama bunun yakın dönemde ortaya konmuş örneklerinden birisi. Üstelik Barzani’ye yönelik içeriden gelen açıklamalar Bahçeli’yle sınırlı değil. Dönemin Genelkurmay Başkanı Büyükanıt’tan CHP lideri Baykal’a birçok isim Barzani’yi açıkça hedef alan açıklamalar yapmıştı.
Elbette Barzani de Türkiye’ye karşı sert açıklamalarıyla tanınıyor. Türk basınına olduğundan daha sert yansıtılsa da özellikle Kerkük’le ilgili açıklamalarında Ankara’nın hoşuna gitmeyecek pek çok şey söyledi. Örneğin ‘Türkiye Kerkük’e müdahale ederse aynı şekilde karşılık veririz’ şeklindeki sözleri sadece kamuoyunun değil Ankara’nın da sert tepkisini çekmişti.
Ancak o köprünün altından çok sular aktı. Türkiye’nin söylemini değiştirmesi gibi bölgesel yönetim başkanı Mesut Barzani de Ankara’ya dönük açıklamalarını yumuşattı. Daha önce MİT Müsteşarının görüştüğü, Ankara’nın çeşitli düzeylerde temas kurduğu Barzani ile geçtiğimiz hafta Bağdat’ta resmi bir görüşme gerçekleştirildi.
Bu görüşme sonrasında her iki tarafta yapılan açıklamalar oldukça dikkat çekici. Zira Barzani ‘Türkiye ile aramızda duvarlar yıkıldı, yeni bir sayfa açtık’ diyor. Ankara’dan gelen açıklamalar ise temasın süreceği, ileride benzer görüşmelerin yapılacağı yönünde.
Peki, ne oldu da taraflar pozisyonunu deÄŸiÅŸtirdi?
Türkiye’de yaşanan pozisyon değişikliğinin altında son yıllarda izlenen ‘komşularla sıfır problem’ politikası yatıyor. Yunanistan ve Suriye ile arasındaki buzları eriten Türkiye, Ermenistan ile ilişkilerini geliştirmek istiyor. Diğer yandan Irak’ın imarına aktif bir şekilde katılırken, Irak’ın istikrar kazanması içinse içerideki gruplarla etkin görüşmeler yapıyor.
Elbette bu altta yatan sebeplerden bir tanesi. Diğeri uluslar arası konjonktürde artık çatışmacı bir söylemle sorunların çözülemeyeceğinin anlaşılmış olması. PKK’yı bitirmek istene Ankara, Kuzey Irak’ta yuvalanmasının önüne geçebilmek için Barzani ile temasa geçiyor. Diğer yandan ABD’nin Irak’tan çekileceği takvimin belirlendiği şu günlerde Kuzey Irak’la ilişkilerin geliştirilmesi dikkat çekilmesi gereken diğer bir olgu.
Peki, şu ana kadar takındığı sert tutumla tanınan ve milliyetçi söylemleriyle ön plana çıkan Barzani neden fikir değiştirdi?
Bu sorunun yanıtı da yine konjonktür ile ilgili. Zira Kuzey Irak ile Türkiye’nin ekonomik olarak eklemlenmesi, aradaki siyasi sorunların çözülmesi için Barzani yönetiminin de adım atması gerekiyor. İyibilgi’nin edindiği bilgilere göre bu konuda Washington’un Barzani yönetimi üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğu, hatta bu yüzden bölgesel yönetimin Kerkük’le ilgili taleplerini ertelediği belirtiliyor. Bunu daha da ileri götüren bir iddiaya göre ise Barzani’nin koltuğunu korumakla bu bölgesel yapılanmaya katkı sağlamak arasında kaldığı, bu yüzden değişmek zorunda olduğu belirtiliyor. Barzani’ye bölgesel şartlarda dramatik dönüşümlerin yaşandığının hatırlatıldığı, herkesin bu dönüşüme ayak uydurmak zorunda kaldığının söylendiği elde edilen bilgiler arasında. Öyle ki Barzani’ye ‘uyum sağlayamayan gider’ uyarısının bile yapıldığı söyleniyor. Barzani’nin Bağdat’taki görüşmenin ardından ‘yerine gelecek kişi’ olduğu, artık ‘o’nun gibi konuşmaya başladığı ileri sürülüyor.
iyibilgi.com
207
